Beleidsplan 2018

BELEIDSPLAN STICHTING DRUGSPASTORAAT AMSTERDAM

juli 2018 

Werkwijze beleidsplan Stichting Drugspastoraat Amsterdam (DPA)

Het onderstaande geeft een inhoudelijke beschrijving van de visie, missie en de huidige werkzaamheden van de Stichting Drugspastoraat Amsterdam weer. Daarnaast beschrijven we welke innovaties we met projectmatig werken in de nabije toekomst willen doorvoeren. In bijlage 1 wordt de organisatie van DPA nader omschreven en welke veranderingen we hierin op het oog hebben. Tenslotte volgt in bijlage 2 de begroting voor de komende jaren. Naast dit beleidsplan is er een werkplan. Dit werkplan wordt jaarlijks opgesteld met de indeling van het beleidsplan als vertrekpunt. Gerealiseerde werkplanpunten worden naderhand in het beleidsplan verwerkt.

 

Missie

Het Drugspastoraat Amsterdam (DPA) is een stichting die pastorale zorg verleent aan mensen die in hun leven zijn of waren vastgelopen door druggebruik of in druggebruik. Het Drugspastoraat biedt vanuit de christelijke traditie antwoord op de zingevingsvragen die deze situatie bij de mensen die erin verkeren oproept. Met name is het Drugspastoraat er voor mensen die (door of vanwege hun druggebruik) geen sociaal of maatschappelijk netwerk hebben of daar moeilijk aansluiting bij kunnen houden. Het pastoraat dat DPA verleent is een categoriale vorm van pastoraat dat wordt aangeboden aan individuen en aan (zorg)instellingen die werken met en voor deze doelgroep. Het DPA is ontstaan als activiteit van de oecumenische Raad van Kerken Amsterdam en ziet zichzelf als werkzaam binnen en namens de gezamenlijke kerken van Amsterdam. Het aanbod van het DPA staat open voor eenieder die er gebruik van wil maken of eraan mee wil werken, ongeacht religieuze achtergrond.

Uitgangspunt van het DPA is dat elke mens, ook de druggebruiker, Beeld van God is en zoals ieder mens geroepen wordt om meer naar de volheid van dat Beeld toe te groeien. Dit uitgangspunt wordt in de dagelijkse praktijk in drie waarden uitgewerkt.

- Ten eerste ‘betrouwbare presentie’. De joods-christelijke God kenmerkt zich door verbond en trouw en zo wil het DPA betrokken zijn en blijven bij de doelgroep, deze aandacht geven ook als het moeilijk is, luisteren naar hun vragen ook als het onduidelijk geformuleerd wordt, meegaan in hun leven ook als de richting ontbreekt. Betrouwbare presentie is juist van belang voor mensen van wie het vertrouwen in het verleden geschonden is en daardoor weinig vertrouwen hebben in anderen en in zichzelf, waardoor ze moeilijk hulpaanbod aannemen.

- ten tweede ‘menselijke waardigheid’. De mens is voor God goed zoals hij is en mag er zijn zoals hij is. Waar de menselijke waardigheid van druggebruikers bedreigd en aangetast wordt wil het DPA voor ze opkomen. Dat is in situaties waar de vrijheid van mensen wordt aangetast en fundamentele (sociale) rechten worden onthouden. In geval van overlijden zorgt het DPA voor een respectvolle begrafenis en een herinnering aan de overledene binnen de gemeenschap.

- ten derde ‘heilzame ontmoeting’. Het DPA gelooft erin dat God’s liefde mensen tot gemeenschap roept, met Hem en met elkaar. Het DPA gelooft dat het heilzaam is als mensen in gemeenschap komen en daar elkaar helpen en steunen. Een gemeenschap geeft identiteit en houvast. Het DPA streeft naar heilvolle, zinvolle ontmoetingen en betrouwbare relaties tussen gebruikers, vrijwilligers en beroepskrachten. Ook de relaties met families en gezinnen krijgen aandacht. Hierdoor kunnen gebruikers zich weer deel voelen van een groter geheel en horen ze ergens bij, bij hun eigen (geloofs)gemeenschap.

Het Drugspastoraat wil een plek bieden waar Gods liefde en trouw zichtbaar is in de Amsterdamse samenleving. Dat doet ze voor en met verschillende partners en deelnemers. Ten eerste en voornamelijk aan de doelgroep zelf. Ze doet dit ten tweede met vrijwilligers die vanuit hun eigen geloofsvisie meewerken aan de activiteiten. Ten derde biedt ze haar werkzaamheden aan andere instellingen aan zoals Leger des Heils, HvO-Querido, Volksbond, zusters van Moeder Theresa, Kerk en Buurtwerk en vele andere initiatieven waar de doelgroep aanwezig is en die geen eigen pastoraat hebben. Ten vierde deelt ze de ervaringen van het werk met de Amsterdamse politieke instellingen, publieke zorginstellingen en de kerken. Ten vijfde wordt de missie van het DPA gedeeld met de brede Amsterdamse samenleving zodat het herkenbaar blijft als plek waar christelijke liefde (uit)geoefend wordt.

bestaande activiteiten

De bestaande activiteiten kunnen worden onderverdeeld in individuele zorg en in gemeenschappelijke zorg. Het DPA heeft de afgelopen jaren sinds de oprichting contact gehad met ongeveer 850 mensen. Met 150 mensen bestaat momenteel een regelmatig contact, met eenzelfde aantal bestaat een individueel contact.

Individueel pastoraat

- Druggebruikers hebben via het open spreekuur contact zoeken met het drugspastoraat. In dat contact kan alles aan de orde komen, wat voor de gebruiker op dat moment van belang is: een concrete vraag om hulp, even rustig zitten waar men aandacht heeft voor elkaar. Het pastoraat verwijst in zijn contacten met gebruikers of hun relaties naar specialistische vormen van hulpverlening (bijv. medische, sociale, financiële). De pastores verzorgen het spreekuur.

- Het bezoekwerk aan huis biedt de mogelijkheid tot aandacht voor de menselijke waardigheid in het leven – ook het dagelijkse en zeker bij ziekte – en bij het sterven van gebruikers en/of hun relaties. Het heeft vooral betekenis voor die gebruikers die niet in de gelegenheid zijn om zelf naar het spreekuur of een viering te komen. Veel gebruikers ontvangen nauwelijks of nooit bezoek. Wij willen zo outreachend hen opzoeken in hun eigen leefsituatie.

- Geestelijke verzorging binnen HVO-Querido

- Belangrijk in het werk van DPA is het begeleiden van stervenden. De pastores van het DPA zijn geschoold in stervens- en rouwbegeleiding. Juist in de fase van afscheid komt de menselijke waardigheid om de hoek kijken. Deze begeleiding bestaat uit intensief bezoek; thuis of in het ziekenhuis. Ook bestaat de mogelijkheid van een ziekenzalving (Laatste Oliesel).

- Na het overlijden verzorgt de drugspastor de uitvaart. De overledenen worden begraven op de begraafplaats van St Barbara waar DPA een verzamelgraf heeft. Als iemand is overleden bestaat er voor naasten de mogelijkheid om samen met een vrijwilliger jaarlijks of met enige regelmaat het graf van een overledene te bezoeken

groepspastoraat

- Op zondagmiddag vindt in Amsterdam-Centrum een oecumenische viering plaats voor en samen met drugsgebruikers. De vieringen zijn laagdrempelig en er is alle ruimte voor ervaringen en verhalen van de bezoekers. De vieringen worden verzorgd door de pastor, daarbij geassisteerd door vieringmedewer­kers. De in de loop der jaren gegroeide geloofsgemeenschap wordt door velen van de druggebruikers als hun kerk ervaren.

- Ieder jaar wordt er een bedevaart naar Lourdes georganiseerd om daarmee 20 mensen in contact te brengen met het wonder van Bernadette en de plek te bezoeken waar mensen die ziek zijn bij elkaar komen. Een aantal voorbereidingsbijeenkomsten gaat aan de reis vooraf.

- De leefwijze van druggebruikers en de bijbehorende behoeften leiden in de regel tot een tamelijk rusteloos en (op)gejaagd bestaan. Het ervaren van momenten van reflectie en bezinning is voor hen een zeldzaam en daarmee kostbaar stuk menselijk bestaan. Zo wordt ieder jaar de excursie naar Heiloo op Goede Vrijdag georganiseerd, om daar gezamenlijk de kruisweg te lopen. Jaarlijks komen een klein aantal gebruikers samen om met een van de pastores enkele dagen van bezinning in een klooster doorbrengen.

- vrouwelijke (ex)-gebruikers komen eens per veertien dagen voor een gezamenlijke maaltijd en een activiteit. Deze vrouwenavonden worden gehouden in samenwerking met het Leger des Heils en het Straatpastoraat.

- Elk jaar herdenken wij onze overledenen. Dit geschiedt in een zondagsdienst of rond Allerzielen (2 november) waarvoor wij ook naasten van overleden gebruikers uitnodigen. Naast Allerzielen is iedere derde zaterdag van juli een herdenkingsbijeenkomst van de mensen die aan de gevolgen van drugs zijn overleden. Bij organisatie van deze stedelijke bijeenkomst is DPA nauw betrokken in de uitvoering.

Visie

De omgeving van het DPA kent enkele sterke veranderingen. Ten eerste het grotere belang van functie en nut in onze samenleving. Wie niet een economische meerwaarde heeft voor de samenleving telt nauwelijks mee. De doelgroep van het DPA heeft hier in hoge mate onder te lijden en deze cultuur roept zingevingsvragen bij hen op (welke zin heeft mijn leven?). De tweede verandering is dat de bestaande contacten in hoge mate een geregeld leven leiden in reguliere opvang. Tegelijkertijd zien we nieuwe groepen binnen de doelgroep opkomen waarmee weinig contact is of die het contact met het DPA niet automatisch zoeken. Daarbij is te denken aan Oost-Europeanen, aan high potentials die drugs gebruiken om zich staande te houden in hun beroep, aan het geaccepteerde drugsgebruik in de partyscenes. De derde verandering is dat de zorgsystemen steeds bureaucratischer worden. De complexe zorgvraag waarmee de doelgroep te maken heeft wordt hierdoor nauwelijks beantwoord of aangesproken, ook kunnen ze moeilijk met de voorschriften omgaan. Het DPA wil kijken naar de hele mens en hem bijstaan in de zoektocht naar hulp. De vierde verandering is de toenemende secularisering van onze samenleving, waaronder met name de grote christelijke kerken te lijden hebben. Dit heeft gevolgen voor de nieuwe aanwas onder de vrijwilligers, voor de financieringsstromen waar het werk mee betaald wordt, en voor de legitimiteit van het werk als uitgaand van de oecumenische kerkgemeenschap.

Binnen dit krachtenveld wil het DPA ook in de toekomst pastorale zorg blijven verlenen. Over vijf jaar wil het DPA duidelijker dan nu op de kaart staan in kerk, samenleving en zorginstellingen als organisatie waar vanuit de christelijke traditie pastorale zorg en aandacht voor (ex) verslaafden verleend wordt. Dit wil het DPA blijven doen door een pastoraal aanbod op individueel gebied en aan de gemeenschap van druggebruikers. Het is de bedoeling dat het DPA een aantrekkelijke plek blijft waar gebruikers en vrijwilligers op een goede manier met elkaar omgaan, zoals God met mensen omgaat, en waar men graag komt. Ook wil het DPA in de toekomst een profetische organisatie blijven van waaruit kritische opmerkingen blijven komen naar de Amsterdamse politiek, de zorgaanbieders en de bredere cultuur. Daarvoor wil het DPA de komende activiteiten ondernemen of uitbouwen.

Strategie

 

- Het DPA wil een aantal goed lopende en beeldbepalende activiteiten de komende jaren voortzetten. Daartoe horen – naast het individuele pastoraat – het verzorgen van begrafenissen en de jaarlijkse herdenking van de overledenen, de uitstapjes/excursies en de Lourdesreis, de vrouwengroep. Ook de vieringen dienen als beeldbepalende activiteit van de christelijke gemeenschap doorgang te vinden; wel zal er gekeken worden naar een inhoudelijke en organisatorische vernieuwing van deze activiteit om meer bezoekers te trekken.

- Het DPA blijft betrokken bij de groep ex-gebruikers die stabiliteit in hun leven heeft gevonden en zelfstandig woont. Ze waren in het verleden goed betrokken bij activiteiten van het DPA en deze band is te waardevol om verloren te laten gaan. De groep kent een kwetsbare gezondheid en heeft een lage levensverwachting. Voor deze groep gaan we extra gespreksbijeenkomsten organiseren om hen te blijven inspireren en geloofsleven te verdiepen. Maar ook om hun persoonlijke netwerk te vergroten en verhalen/ervaringen te delen om zo steun te zoeken bij elkaar. Hun ervaringen kunnen ook worden gebruikt bij jongere gebruikers die uitstromen uit vormen van begeleid wonen.

- veel verslaafden, vaak met psychiatrische aandoeningen, verblijven in opvanghuizen. Met HvO-Querido heeft het DPA goede contacten en worden de pastores ingehuurd voor pastorale zorg die de organisatie zelf niet levert. Het is het streven van het DPA deze dienstverlening zowel qua uren als qua aantal bezochte huizen op niveau te houden, en waar mogelijk binnen HvO uit te breiden. Omdat het voor deze doelgroep moeilijk is om activiteiten buiten het eigen huis te bezoeken onderzoeken bestuur en pastores samen de mogelijkheden om het groepswerk binnen de huizen uit te breiden. Bij positieve ervaringen zal ook gekeken worden of een dergelijk aanbod ook in andere zorginstellingen gedaan kan worden, eventueel met ingehuurde krachten op projectbasis.

- de dakloze gebruikers komen naar het DPA tijdens het inloopspreekuur. Een groot deel komt uit oost en Zuidoost-Europa en er is moeilijk met hen te communiceren. Hier is vooral sprake van alcoholverslaving, soms in combinatie met andere vormen. De komende tijd wil het DPA gaan uitzoeken welke vorm van pastoraat hier het beste bij aansluit. Dat zal gebeuren door uitwisseling van ervaringen met AMOC, met Oudezijds 100 en met de Poolse parochie in Amsterdam.

- In hun pastorale werk worden de pastores bijgestaan door vrijwilligs. Vrijwilligers worden ingezet bij vieringen, huisbezoek, inloopspreekuur, bezoek aan mensen in de gevangenis, verzorgings- en ziekenhuizen. Momenteel zijn er 35 vrijwilligers actief bij DPA. Het streven is om dit aantal in de komende jaren uit te breiden. Daarvoor zullen een contacten worden gelegd met de groeiende kerken in Amsterdam die lid zijn van de Raad van Kerken, alsook met de migrantengeloofsgemeenschappen in de stad.

- om de zichtbaarheid van het DPA te vergroten wil het bestuur de komende jaren werken aan een concentratie van de activiteiten. In 2018 is begonnen met het huren van ruimte in De Schakel bij de Nassaukerk, waar de pastores kantoor gaan houden en drie keer per week een dagdeel spreekuur houden. Het is ook de bedoeling op termijn de vieringen te concentreren bij de plek waar spreekuur, kantoor en groepsactiviteiten zijn. Op deze manier wil het DPA de gemeenschapsfunctie alsook de individuele pastorale contacten beter kunnen uitoefenen. Verder wordt van deze maatregel verwacht dat de reistijd van de pastores vermindert en zo meer tijd in het pastorale werk besteed kan worden. Tenslotte wordt verwacht dat door de activiteiten te concentreren er meer en beter samengewerkt kan worden met andere partners.

adresgegevens


Drugspastoraat

De Wittenkade 109

1051 AK Amsterdam


drugspastoraat@gmail.com